گروهها و انسامبلهای با استعداد از سراسر جهان را کشف کنید
گروه باباطاهر از گروههای برجستهٔ موسیقی مقامی ایران و از مهمترین جریانهای معاصر تنبورنوازی جمعی بود. این گروه در سال ۱۳۶۸ توسط سید خلیل عالینژاد شکل گرفت و تا اواخر دههٔ ۱۳۷۰ یکی از چهرههای اثرگذار موسیقی عرفانی ایران به شمار میرفت.خاستگاه و شکلگیریپیدایش گروه باباطاهر را میتوان ادامهٔ طبیعی حرکت فرهنگیای دانست که از دههٔ پنجاه خورشیدی در منطقهٔ صحنه و کرمانشاه آغاز شده بود. در آن دوره، گروههایی چون تنبورنوازان صحنه به سرپرستی سید امرالله شاهابراهیمی تلاش کردند ساز تنبور را از فضای آیینی جمخانهها به صحنهٔ عمومی و کنسرت بیاورند. همین جریان زمینهای شد تا شاگردان جوان آن مکتب، از جمله سید خلیل عالینژاد، در دههٔ شصت و هفتاد مسیر تازهای در پیش گیرند.عالینژاد پس از سالها تجربهٔ نوازندگی و تدریس، در سال ۱۳۶۸ گروه باباطاهر را بنیان گذاشت. نام گروه برگرفته از شاعر عارف، باباطاهر همدانی، بود که دوبیتیهای او پیوندی دیرینه با حالوهوای موسیقی تنبور دارد.ترکیب و اعضاگروه باباطاهر متشکل از چند تنبورنواز، نوازندهٔ دف و عود بود و در ترکیب خود از هنرمندانی بهره میبرد که همگی از خاستگاههای فرهنگی و موسیقایی متفاوت میآمدند. این تنوع، هویت صوتی ویژهای به گروه بخشید.اعضای اصلی گروه در دورهٔ اوج عبارت بودند از:سرپرست و آهنگساز: سید خلیل عالینژاددف: میرفرساد ملکنیاعود: تورج علیونتنبور: کامبیز محیطمافی، فریبرز شاهابراهیمی، رامین کاکاوند، بهرام خانی، سیاوش اشرفی، ایرج حقدوست و مهدی موسوی پاکسبک و نوآوریآنچه گروه باباطاهر را از دیگر گروههای تنبورنوازی متمایز میکرد، نگاه ارکسترال عالینژاد به ساز تنبور بود. او تنبور را نه صرفاً سازی آیینی، بلکه سازی با ظرفیت چندصدایی و ترکیبپذیر میدانست.در این گروه، تنبور، دف و عود در کنار هم صدایی چندلایه ایجاد میکردند؛ ترکیبی که در زمان خود بیسابقه بود و تا امروز نیز الهامبخش گروههای تنبورنوازی معاصر به شمار میآید.اجراها و آثارگروه باباطاهر در طول فعالیت خود کنسرتهای متعددی برگزار کرد که مهمترین آن، اجرای تالار وحدت در میانهٔ دههٔ هفتاد بود. این اجرا بهعنوان نقطهٔ اوج هماهنگی و پختگی گروه شناخته میشود.از دل فعالیتهای این گروه، آلبومهای «آیین مستان» و «ثنای علی» منتشر شدند که هر دو امروز در زمرهٔ آثار مرجع موسیقی تنبور محسوب میشوند. همچنین اثر ویدئویی «زمزمهٔ قلندری» بازتابی تصویری از حالوهوای گروه و رهبری خاص عالینژاد است.اهمیت و تأثیرگروه باباطاهر در گسترش نگرش نو به موسیقی تنبور نقشی بنیادین داشت. این گروه توانست مرز میان موسیقی آیینی و صحنهای را کاهش دهد و تنبور را به عرصهٔ موسیقی جدی و هنری ایران وارد کند.بسیاری از نوازندگان نسل جدید، از جمله هنرمندان کرد و لک، گروه باباطاهر را بهعنوان الگویی از تنبورنوازی جمعی، موزون و چندصدایی میشناسند.افول گروهپس از درگذشت ناگهانی سید خلیل عالینژاد در آبان ۱۳۸۰ در سوئد، گروه باباطاهر نیز از هم پاشید. هر یک از اعضای آن مسیر هنری خود را دنبال کردند، اما روح و نگرش موسیقایی گروه در آثار و شاگردان عالینژاد ادامه یافت.
گروه شمس یکی از گروههای برجسته موسیقی اصیل ایرانی است که به سرپرستی کیخسرو پورناظری فعالیت میکند. با توجه به اینکه تنبور ساز اصلی این گروه است، در میان مخاطبان با نام گروه تنبور شمس نیز شناخته میشود.این گروه در سال ۱۳۵۹ توسط کیخسرو پورناظری بنیانگذاری شد و از آغاز تاکنون با خوانندگان و نوازندگان سرشناسی چون شهرام ناظری، همایون شجریان، بیژن کامکار، حمیدرضا نوربخش، علیرضا قربانی، سید خلیل عالینژاد، گلنظر عزیزی و علیاکبر مرادی همکاری داشته است.از اعضای کنونی گروه میتوان به تهمورس پورناظری و سهراب پورناظری، فرزندان کیخسرو پورناظری، اشاره کرد که در ادامه مسیر پدرشان نقش مؤثری داشتهاند.در شکلگیری اولیه گروه، هنرمندانی چون نجمه تجدد، سید خلیل عالینژاد، علیاکبر مرادی و رامین کاکاوند نیز در کنار پورناظری حضور داشتند. پورناظری درباره علت نامگذاری گروه گفته است:«هر نامی که انتخاب میکردیم، نقدهایی وجود داشت، اما انتخاب نام شمس با همفکری و هماهنگی اعضای گروه انجام شد و کاملاً آگاهانه بود. از میان چندین نام پیشنهادی، این نام را برگزیدیم.»آلبومشناسی گروه شمسنخستین آلبوم گروه شمس با عنوان «صدای سخن عشق» در سال ۱۳۶۲ منتشر شد. این اثر با صدای شهرام ناظری و بر پایه اشعار فارسی و کردی اجرا شده و یکی از آثار ماندگار دهه شصت بهشمار میرود.در سال ۱۳۷۵، آلبوم «حیرانی» با آهنگسازی کیخسرو پورناظری و خوانندگی شهرام ناظری منتشر شد. بخشی از قطعات این اثر به زبان فارسی و بخشی دیگر به زبان کردی است.آلبوم «مستان سلامت میکنند» در سال ۱۳۷۸ با آهنگسازی کیخسرو و تهمورس پورناظری و خوانندگی بیژن کامکار، نجمه تجدد و مریم ابراهیمپور منتشر شد. این اثر با استفاده ویژه از ساز تنبور، از آثار تأثیرگذار موسیقی گروهی تنبور محسوب میشود.در سال ۱۳۸۰، دو آلبوم مهم دیگر از گروه منتشر شد:«افسانه تنبور» با آهنگسازی کیخسرو پورناظری و خوانندگی بیژن کامکار، که بر اساس موسیقی گروهنوازی تنبور ساخته شده است.«نیشتمان» با اجرای نجمه تجدد، مریم ابراهیمپور و ندا خاکی که بر پایه ترانههای فولکلوریک کردی تنظیم شده است.در سال ۱۳۸۶، گروه شمس دو آلبوم موفق منتشر کرد:«پنهان چو دل» با آهنگسازی کیخسرو و تهمورس پورناظری و خوانندگی حمیدرضا نوربخش، که تصنیف معروف «مگذار و مگذر» در آن جای دارد.«مطرب مهتابرو» با صدای شهرام ناظری، یکی از درخشانترین آثار مبتنی بر اشعار مولانا، که نشانگر درک عمیق پورناظری از شعر و موسیقی است.در دهه نود، گروه شمس همکاریهای تازهای را با علیرضا قربانی آغاز کرد. حاصل این همکاری دو آلبوم تأثیرگذار بود:«قطرههای باران» (۱۳۹۳)، با آهنگسازی کیخسرو، تهمورس و سهراب پورناظری بر اشعاری از پرتو کرمانشاهی، مولانا و محمدعلی بهمنی.«بر سماع تنبور» (۱۳۹۳)، اثری بر پایه اشعار مولانا و با حضور گسترده نوازندگان تنبور که از موفقترین همکاریهای قربانی و پورناظریها بهشمار میآید.از دیگر آثار گروه، آلبوم «از دوار چرخ» (۱۳۹۷) است که دلنوازیهای استاد کیخسرو پورناظری را در بر میگیرد.کنسرتهای شاخصکنسرت گروه شمس و همایون شجریان در تئاتر شهر پاریس، زمستان ۱۳۹۸اجرای گروه شمس در فستیوال Bozar بلژیک، زمستان ۱۳۹۸اجرای گروه در فستیوال موسیقی فِس (FES) در مراکش، تابستان ۱۳۹۷حضور گروه شمس و همایون شجریان در فستیوال موسیقی عرفانی قونیه، پاییز ۱۳۹۷کنسرت بزرگداشت مولانا با صدای نجمه تجدد، فرشاد جمالی، سهراب و تهمورس پورناظری در کاخ سعدآباد، تابستان ۱۳۸۶
گروه مستور یکی از بزرگترین و شاخصترین گروههای موسیقی نواحی ایران، به سرپرستی مظفر منصوریان، از صحنهی موسیقی کرمانشاه است. این گروه در زمینهی نواختن گروهی ساز تنبور با هماهنگی، شکوه و اصالتی چشمگیر فعالیت میکند. از جمله آثار شناختهشده و ماندگار این گروه میتوان به قطعات «حیدر مدد» و «زار و پریشان» اشاره کرد که در میان دوستداران موسیقی عرفانی جایگاهی ویژه یافتهاند.در باورها و آیین یارسان، روایتی از شاه خوشین وجود دارد که گفته میشود در قرن چهارم هجری ـ یا به روایتی دیگر، در نیمهی نخست قرن پنجم ـ در لرستان ظهور کرده و سپاهی نهصد نفره با نهصد ساز، شامل سرنا، دهل و تنبور، در اختیار داشته است. در یکی از دورههای آیینی به نام «گواهی دون»، نود و نه پیر شاهو از نقش خود در زمان شاه خوشین یاد کردهاند و هر یک هدایت نهصد یار را بر عهده داشتهاند. از اینرو، آن دوران را «دورهی نهصد نهصده» نامیدهاند.مظفر منصوریان، سرپرست گروه مستور، با الهام از این روایت تاریخی و آیینی، در اندیشهی تشکیل گروهی نهصدنفری از نوازندگان تنبور است تا آن میراث معنوی را در قالبی نو و امروزی زنده کند.نخستین اجرای مهم گروه مستور در مقبرهی بابا یادگار در منطقهی دالاهو برگزار شد. در این اجرا، مظفر حیدریان و اعضای گروه با اجرای قطعات «حیدر مدد» و «هی ساقی» فضایی شورانگیز و پرجذبه آفریدند؛ بهویژه قطعهی «حیدر مدد» که با استقبال گستردهی مخاطبان روبهرو شد. پس از آن، اثر «یک شبی زار و پریشان» نیز با استقبال گرم اهل دل همراه شد و جایگاه گروه را بیش از پیش تثبیت کرد.گروه تنبور مستور با محوریت ساز تنبور و نغمههای عرفانی و آیینی غرب ایران فعالیت میکند. این گروه با الهام از میراث معنوی یارسان و مقامات کهن تنبور، به احیای شیوههای اصیل نوازندگی و اجرای گروهی این ساز میپردازد.هدف اصلی گروه، بازآفرینی فضای معنوی و روحانی موسیقی تنبور و معرفی آن به نسل امروز است. واژهی «مستور» در فرهنگ عرفانی به معنای «پنهان از دیده» یا «اهل باطن» است؛ انتخاب این نام، اشارهای نمادین به ماهیت درونی و روحانی موسیقی گروه دارد.گروه مستور با اجرای آثاری برگرفته از مقامات باستانی، بداههنوازیهای اصیل و تصانیف الهامگرفته از اشعار مولانا، حافظ و باباطاهر، میکوشد تا پُلی میان سنت و معاصرت در موسیقی ایرانی بنا کند؛ پلی میان نغمههای کهن و جانهای امروزی.
به ما کمک کنید تا گروهها و انسامبلهای با استعداد از سراسر جهان را کشف و معرفی کنیم.
ما آنها را بررسی کرده و به مجموعه اضافه خواهیم کرد
