۴۵- خه‌یاله مه‌سه (سید خیال سرمست)

کلام (حقانی)

گستره صوتی: دو، ر، می، فا، سل، لا (و لابمل)، سی‌بمل.

نت متغیر: لا.

کوک: هفت دستان یا به‌رز (دو، دو، سل)

از مقام‌های کلام است که به گفته‌ی حیدر کاکی یکی از مقام‌های «هی گیان» نیز به شمار ‌می‌رود. دارای وزنی آهسته و کند بوده و معمولاً با این سربند خوانده می‌شود: «گیان خیاله مسه / هی گیان هی گیان». توجه شود که این سربند که حیدر کاکی روایت می‌کند، کمی با سربند علی اکبر مرادی متفاوت است:

خه‌یاله مه‌سه، کاوه‌ت مه‌وانو

تا بلوه بلوه ئه‌و کوت مه‌کیانو

ته‌خت سه‌رانه په‌نه‌ت مه‌سپارو‌

ای سید خیال سرمست، معشوق تو را فرا می‌‌خواند تا رهنماییت گردد

و تخت پادشاهی سرانه را به تو بسپارد.

 این مقام بر روی پرده‌های «ر، می، فا، سل، لا بمل و سی بمل» اجرا می‌شود.

خیال شخصی است که جانشین بابا یادگار می‌شود. بابا یادگار، خود جانشین سلطان صحاک شده بود. «تخت سرانه» نیز همان تخت شاهی بابا یادگار بوده است که به خیال می‌رسد. توجه شود که مطابق نوشته‌های پیشین، بابایادگار بعد از اختلاف‌ها با شاه‌ابراهیم جانشینی را به خیال می‌دهد؛ وگرنه همچنان می‌خواست شاه بماند. اما به روایت علی اکبر مرادی، دلیل جانشینی خیال، بی‌فرزند بودن بابایادگار بوده است که سید خیال و سید وصال برای ادامه راه او انتخاب شدند و این کلام نیز درواقع وصیت‌‌نامه‌ای بود که بابایادگار برای سید خیال راجع به امور یارسان برجای گذاشت.