دومین جشنواره‌ی کهن آواهای تنبور و موسیقی مناطق کُردنشین (۱۳۹۷)

دومین جشنواره‌ی منطقه‌ای «کُهن آواهای تنبور و موسیقی مناطق کُردنشین» روزهای جمعه و شنبه، ۹ و ۱۰ شهریور ۱۳۹۷، در «خانه‌ی تنبور»، در روستای بانزلان سفلی از توابع بخش گهواره‌ی شهرستان دالاهو (استان کرمانشاه)، برگزار شد. این جشنواره را اداره‌ی فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان دالاهو با حمایت اداره‌ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه و همکاری خانه‌ی تنبور برگزار کرد. در این دوره، جشنواره افزون بر تکنوازی تنبور در چهار رده‌ی سنی و آواز و تنبور («مقام‌خوانی»)، بخش‌هایی برای سازهای کُردی (دف، دیوان، دوزله، شمشال، نرمه‌نای، سُرنا و ضرب کُردی)، هوره و گروه‌نوازی داشت. بازبینی اولیه‌ی آثار تکنوازی تنبور به پیشنهاد علی‌اکبر مرادی به هیئتی هشت‌نفره از مدرسان و پیشکسوتان تنبور منطقه سپرده شد. مرحله‌ی نهایی با اجرای زنده‌ی راه‌یافتگان در تالار و فضای باز خانه‌ی تنبور، در برابر هیئت داوران (کیخسرو پورناظری، علیرضا فیض بشی‌پور، اردشیر کامکار و علی‌اکبر مرادی) و با حضور حسین علیزاده و کیهان کلهر برگزار شد و عصر شنبه ۱۰ شهریور با آیین اختتامیه به پایان رسید.

در یک نگاه

• زمان: جمعه و شنبه، ۹ و ۱۰ شهریور ۱۳۹۷؛ آیین اختتامیه: شنبه ۱۰ شهریور، ساعت ۱۸ تا ۲۰

• مکان: خانه‌ی تنبور، روستای بانزلان سفلی، بخش گهواره، شهرستان دالاهو، استان کرمانشاه

• برگزارکننده: اداره‌ی فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان دالاهو، با حمایت اداره‌ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه و همکاری خانه‌ی تنبور؛ به گزارش دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها، دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری کرمانشاه و انجمن موسیقی نیز در برگزاری یاری کردند.

• مدیر اجرایی: علی شبستری، رئیس اداره‌ی فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان دالاهو

• گستره: منطقه‌ای، برای مناطق کُردنشین (به نوشته‌ی پوستر: «غرب کشور»)؛ به گفته‌ی مدیر اجرایی، هنرمندانی از استان‌های کرمانشاه، کردستان، ایلام، همدان، لرستان، آذربایجان غربی، تهران، قزوین، کرمان، خراسان شمالی و خراسان رضوی شرکت کردند.

• بخش‌ها: تکنوازی تنبور در چهار رده‌ی سنی (الف، ب، پ و ج)؛ آواز و تنبور («مقام‌خوانی») در دو رده‌ی خردسالان و بزرگسالان؛ تکنوازی دف، دیوان، دوزله، شمشال، نرمه‌نای، سُرنا و ضرب کُردی؛ هوره؛ و گروه‌نوازی

• شرکت‌کنندگان: به گفته‌ی مدیر اجرایی، ۱۸۷ اثر به دبیرخانه رسید؛ بنا بر فهرست دبیرخانه، ۶۳ تکنواز و خواننده و ۸ گروه به بخش پایانی راه یافتند. ایسنا شمار شرکت‌کنندگان را حدود ۲۰۰ نفر گزارش کرد.

پیشینه و هدف‌ها

به گزارش کردپرس، در نشستی در اداره‌ی کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه در ۲۲ اسفند ۱۳۹۶ اعلام شد که دومین جشنواره‌ی منطقه‌ای کهن آواهای تنبور در سال بعد در شهرستان دالاهو برگزار خواهد شد. فراخوان جشنواره در ۱۶ مرداد ۱۳۹۷ منتشر شد و کیهان کلهر نیز آن را در صفحه‌ی اینستاگرام خود بازنشر کرد. جلسه‌ی کارگروه جشنواره در ۲۲ مرداد ۱۳۹۷ در سالن جلسات فرمانداری کرندغرب، با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین جعفری، مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی کرمانشاه، و فرماندار، مدیر ارشاد اسلامی، شهردار و دیگر مدیران دستگاه‌های دولتی کرندغرب برگزار شد. جهانبخش حیدری، فرماندار دالاهو، در این جلسه گفت: «با تمام توان از این جشنواره بزرگ حمایت می‌کنیم.»

در فراخوان، هدف جشنواره «حفظ و اشاعه‌ی موسیقی مقامی و کُردی و حمایت و قدرشناسی از تلاش‌های مؤثر هنرمندان جوان» آمده است. علی شبستری در گفتگو با ایرنا هدف جشنواره را شناسایی استعدادهای هنری، آشنایی جوانان با موسیقی سنتی و جلوگیری از موسیقی مبتذل زیرزمینی دانست.

داوران

بازبینی اولیه: به پیشنهاد علی‌اکبر مرادی و تأیید دبیرخانه، و برای مشارکت مدرسان، پیشکسوتان و هنرمندان تنبور، بازبینی اولیه‌ی آثار بخش تکنوازی تنبور به دست هیئتی هشت‌نفره انجام شد:

• سید نادر اجاق – صحنه

• سید حیدر حیدری – گوران

• عادل کمالی – کرند

• هوشنگ امیریان – قلخانی

• کیوان قلخانی – سرپل ذهاب

• فرخ یادگاری – سرپل ذهاب

• مهرداد نهایی – قصرشیرین

• قباد قبادی – کرمانشاه

مرحله‌ی نهایی: به نوشته‌ی مجله‌ی هنر موسیقی، داوران نهایی کیخسرو پورناظری، علیرضا فیض بشی‌پور، اردشیر کامکار و علی‌اکبر مرادی بودند و نظارت بر کار هنری جشنواره را حسین علیزاده و کیهان کلهر بر عهده داشتند. علی‌اکبر مرادی نیز به ایسنا گفت که او، اردشیر کامکار، کیخسرو پورناظری و علیرضا فیض بشی‌پور داوری کردند و حسین علیزاده و کیهان کلهر مهمان جشنواره بودند. به گفته‌ی مدیر اجرایی، شش استاد یادشده در جشنواره «نظارت و داوری» کردند.

جدول امتیازبندی داوران بر پایه‌ی اصالت اجرا، تکنیک نوازندگی، شناخت مقام، زمزمه‌ی مقامات و اجرای آزاد و بداهه بر اساس مقامات تنبور بود (هنر موسیقی).

آیین اختتامیه

آیین اختتامیه عصر شنبه ۱۰ شهریور ۱۳۹۷ در فضای باز خانه‌ی تنبور، با حضور استادان موسیقی، جمعی از مسئولان استانی و محلی، از جمله حجت‌الاسلام جعفری، مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه، و شمار زیادی از مردم برگزار شد.

به گزارش مجله‌ی هنر موسیقی، در این آیین دکتر جعفری، الهی‌تبار و حسین علیزاده سخن گفتند؛ بیانیه‌ی هیئت داوران را علی‌اکبر مرادی خواند و یدالله عاطفی شعر خواند. سپس گروه موسیقی «سواره» از آذربایجان غربی به سرپرستی فواد یاره اجرا کرد، تیمور ویسی و مجید آزادی دونوازی دوزله و تنبک اجرا کردند، علی کمالی تنبور نواخت، و گروه «مشق عشق» به سرپرستی کوروش تیمورزاده و گروه «دف اخوان» به سرپرستی منصور مرادی به روی صحنه رفتند. مراسم با تقدیر از پیشکسوتان و برگزیدگان جشنواره به پایان رسید.

همشهری کرمانشاه از این آیین فیلم‌هایی از ورود کیهان کلهر، اجرای «گروه منتخب آذربایجان» و اجرای کوروش تیمورزاد، خواننده‌ی کرمانشاهی، منتشر کرد.

دبیرخانه‌ی جشنواره در اعلام نتایج نهایی (۱۱ شهریور ۱۳۹۷) از پیشکسوتان عرصه‌ی موسیقی و فرهنگ و هنر، طاهر یارویسی، سید نادر اجاق، سید تیمور مهرابی، فریدون کمالی و ناوخاص صیادی، تقدیر کرد.

آینده‌ی جشنواره

به گفته‌ی علی شبستری (ایرنا)، خوابگاه خانه‌ی تنبور ظرفیت اسکان ۶۰ نفر را داشت و مردم روستا در اسکان دیگر هنرمندان همکاری کردند. او با توجه به استقبال از جشنواره، توسعه‌ی ساختمان خانه‌ی تنبور، به‌ویژه تجهیز سالن روباز حیاط به صندلی، را ضروری دانست و گفت استمرار جشنواره در سال‌های آینده جزو برنامه‌های اداره‌ی فرهنگ و ارشاد اسلامی دالاهو خواهد بود.

علی‌اکبر مرادی به ایسنا گفت بخشی از بودجه‌ی جشنواره از کمک‌های مردمی و بخش دیگر از سوی اداره‌ی ارشاد شهرستان دالاهو تأمین می‌شود. او جشنواره را برای کشف استعدادها و تشویق آنان در حوزه‌ی سازهای بومی و سنتی بسیار سودمند دانست، به شرط آنکه ادامه یابد و بیش از یک بار در سال برگزار شود.

منبع‌ها: کانال رسمی دومین جشنواره‌ی کهن آواهای تنبور و موسیقی مناطق کُردنشین؛ فراخوان، فهرست راه‌یافتگان، جدول برنامه‌ها و نتایج نهایی منتشرشده از سوی دبیرخانه‌ی جشنواره؛ پوستر جشنواره؛ و نشریات و خبرگزاری‌های یادشده.