نورعلی الهی

زندگی و آموزش

نورعلی الهی، که با نام «استاد الهی» نیز شناخته می‌شود، در ۲۰ شهریور ۱۲۷۴ در روستای جیحون‌آباد از توابع شهرستان صحنه به دنیا آمد و در ۲۷ مهر ۱۳۵۳ در تهران درگذشت. این موسیقی‌دان و پژوهشگر، نواختن تنبور را نزد پدرش آموخت و افزون بر تنبور، بر سازهای دیگری چون نی، دف، دیوان، تنبور ترکی و سه‌تار نیز چیره بود.

جایگاه در تاریخ تنبور

مهم‌ترین سهم نورعلی الهی در تاریخ تنبور را شاید بتوان بداهه‌نوازی‌های نو و خلاقانه‌ی او دانست؛ شیوه‌ای که در روزگار او میان تنبورنوازان به هیچ روی رایج نبود. هنرمندان و موسیقی‌شناسانی چون موریس بژار، یهودی منوهین، موسی معروفی و ژان دورینگ او را موسیقی‌دانی بزرگ و از استادان تنبور می‌دانستند.

الهی در خود ساز نیز دگرگونی‌های مهمی پدید آورد. با افزودن سیم سوم، صداها و رنگ‌های تأثیرگذار تازه‌ای به تنبور بخشید و این امکانات را با آرایه‌پردازی ویژه‌ی خود و شیوه‌ی نوازندگی یگانه‌اش، که در آن از هر پنج انگشت هر دو دست بهره می‌گرفت، درآمیخت. در سال ۲۰۱۴ نیز نمایشگاهی از آثار او در موزه‌ی متروپولیتن نیویورک برگزار شد.

آثار

• تکنوازی تنبور (رقص‌های معنوی)

• تکنوازی تنبور ۱ و ۲

• بیداری

• هارمونی‌های آسمانی و مناجات عرفانی

• گفتگو با معشوق آسمانی

• شُر