تنبور: ساز باستانی و مقدس صحنه
۱ بازدید · ۲۲ آبان ۱۴۰۳
سفرنامهٔ آرزو باقری به صحنه و دیدار با استاد مظفر منصوریان (پریشان)، با اجرای تنبورنوازان مستور و علی قمصری.
متن زیر از آرزو باقری است:
تنبور،
نوایی به‌جامانده از صور اسرافیل،
از بلندای دالاهو تا شکوه شاهو،
از تاریخ پرافتخار هورامان تا روح بزرگ مردمانش.
در شهر صحنه مهمان استاد مظفر منصوریان، با تخلص پریشان، بودم. خانهٔ او که به «خانهٔ اناری» شناخته می‌شود، گرم و سرشار از مهربانی بود. او با دو پسر شیرین و مهربانش، مستور و مهرسام، در این خانه زندگی می‌کند. هر دو پسر دلبستهٔ موسیقی و تنبورنوازانی توانا هستند.
مستور، پسر بزرگ‌تر، از سه‌سالگی تنبور می‌نوازد. او بعدها دف را از پدرش آموخت و سه ماه است که تار می‌آموزد.
استاد پریشان بسیار فروتن، صادق و از خود گذشته است؛ مردی مهربان، پدری فداکار، تنبورنوازی چیره‌دست و شاعری کم‌نظیر.
استاد پریشان هر هفته در خانه‌اش به هنرجویان و علاقه‌مندان بسیاری رایگان تنبور آموزش می‌دهد. او بنیان‌گذار گروه تنبورنوازان مستور است و کارگاهی تخصصی به نام مستور برای ساخت تنبور دارد.
در این سفر به صحنه، تجربه‌ای یگانه با اجرای تنبورنوازان مستور و استاد علی قمصری، نوازندهٔ تار، داشتم. این اجرای کم‌نظیر را می‌توانید در فیلم ببینید.
شهر صحنه در استان کرمانشاه یکی از کانون‌های مهم فرهنگی و موسیقایی غرب ایران است و به‌ویژه به‌خاطر تنبور، این ساز کهن و معنوی، شناخته می‌شود. تنبور در صحنه جایگاهی ویژه دارد و بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی و هویت فرهنگی این شهر است. این ساز به‌خاطر صدای ژرف و روح‌نوازش در آیین‌های عرفانی و موسیقی سنتی به کار می‌رود و پیوندی نزدیک با فرهنگ کردی و سنت کهن عرفان ایرانی دارد.
تنبور در صحنه تنها یک ساز نیست، بلکه نمادی از میراث معنوی و فرهنگی است. این شهر زادگاه استادان ارجمند بسیاری در تنبور است که این هنر را نسل به نسل منتقل کرده‌اند. بسیاری از تنبورنوازان نامدار کرد ایرانی، از جمله زنده‌یادان سید امرالله شاه‌ابراهیمی و سید خلیل عالی‌نژاد، از این منطقه برخاسته‌اند و از چهره‌های اثرگذار در گسترش این هنر به شمار می‌روند.
به‌راستی صحنه و پیرامونش از کانون‌های اصلی تنبورنوازی در ایران است و این شهر نقشی حیاتی در حفظ و احیای موسیقی عرفانی و آیینی ایران دارد. تنبور به‌ویژه در آیین‌های یارسان که در این منطقه برگزار می‌شود جایگاهی محوری دارد و وسیله‌ای برای پیوند معنوی و درونی است.
تنبورنوازی در صحنه از فنون و اصول ویژه‌ای پیروی می‌کند و هر نوازنده سبکی خاص خود دارد که اصالت هنری و تجربه‌اش را نشان می‌دهد. از همین رو آموزش این ساز اغلب از سنین کم آغاز می‌شود و بسیاری از جوانان منطقه از کودکی با آن آشنا می‌شوند. اجراهای گروهی تنبور در صحنه و روستاهای اطراف بخشی از سنت‌های فرهنگی است که در مراسم گوناگون همچنان زنده است.
نوازنده تار: علی قمصری
تنبورنوازان: گروه مستور
اینستاگرام: Tanboor_mastoor
منبع:
https://www.youtube.com/watch?v=qrpFG_WSu1c
برای دیدن ویدیوهای بیشتر دربارهٔ تنبور به وبسایت ما سر بزنید:
دیدگاه‌ها
برای نوشتن دیدگاه وارد شویدهنوز دیدگاهی نیست. نخستین باشید.