هشتمین جشنواره‌ی کهن آواهای تنبور و موسیقی کُردی (۱۴۰۳)

هشتمین جشنواره‌ی «کهن آواهای تنبور و موسیقی کُردی» روزهای پنجشنبه و جمعه ۲۹ و ۳۰ شهریور ۱۴۰۳ در «خانه‌ی تنبور»، در روستای بانزلان سفلی از توابع بخش گهواره‌ی شهرستان دالاهو (استان کرمانشاه)، برگزار شد و برنامه‌های جانبی آن تا شنبه ۳۱ شهریور ادامه یافت. برگزارکننده موسسه‌ی فرهنگی‌ـهنری خانه‌ی تنبور دالاهو بود. از میان ۱۰۰ اثر ارسالی، ۴۵ شرکت‌کننده به مرحله‌ی نهایی راه یافتند و در خانه‌ی تنبور، به صورت حضوری، در برابر هیئت داورانی با حضور علی‌اکبر مرادی، اردشیر کامکار، حیدر کاکی، سید حیدر حیدری و آرش مرادی اجرا کردند. جشنواره که نخست برای ۲۲ و ۲۳ شهریور اعلام شده بود، یک هفته به تعویق افتاد. در کنار رقابت‌ها، کارگاه‌هایی با حضور اردشیر کامکار و شورش محمودی و جلسه‌های کتاب‌خوانی برگزار شد، و به گزارش دبیرخانه «شاید بیش از هزار نفر» در آیین اختتامیه حاضر بودند.

در یک نگاه

• زمان: پنجشنبه و جمعه، ۲۹ و ۳۰ شهریور ۱۴۰۳؛ کارگاه پایانی شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۳ (در فراخوان: ۲۲ و ۲۳ شهریور ۱۴۰۳)

• مکان: خانه‌ی تنبور، روستای بانزلان سفلی، بخش گهواره، شهرستان دالاهو، استان کرمانشاه

• برگزارکننده: موسسه‌ی فرهنگی‌ـهنری خانه‌ی تنبور دالاهو، دبیرخانه‌ی هشتمین جشنواره؛ شماره‌ی مجوز برگزاری: ۸۹-۳۷۲۵، مورخ ۳۰ تیر ۱۴۰۳

• گزارش رسمی جشنواره: نفیسه السادات عبدالبقایی (پژوهشگر و نوازنده‌ی تنبور) و فرزاد بازگیر (نوازنده، مدرس و پژوهشگر تنبور)

• بخش‌ها: ته‌رزها (مقام‌خوانی و مقام‌نوازی) در چهار رده‌ی سنی؛ تکنوازی (بداهه‌نوازی) تنبور در دو رده‌ی سنی؛ آواهای کهن کردی و تکنوازی دیگر سازهای کردی (بخش جنبی)؛ گروه‌های تنبور و موسیقی کردی

• شرکت‌کنندگان: ۱۰۰ اثر به دبیرخانه رسید که بیشترِ آن‌ها در بخش ته‌رزها و رده‌ی سنی نوجوانان بود؛ به گفته‌ی گزارش دبیرخانه ۴۵ نفر به مرحله‌ی نهایی راه یافتند (فهرست منتشرشده‌ی راه‌یافتگان ۴۴ نام دارد). در بخش آوازهای کردی هیچ شرکت‌کننده‌ای نبود و هیچ گروهی شایسته‌ی اجرا تشخیص داده نشد.

داوران

آثار مرحله‌ی نخست را در خانه‌ی تنبور هیئت داورانی بررسی کرد که از استان کرمانشاه انتخاب شده بودند. داوران مرحله‌ی نهایی:

• علی‌اکبر مرادی

• اردشیر کامکار

• حیدر کاکی

• سید حیدر حیدری

• آرش مرادی

روزهای رقابت

به گزارش دبیرخانه، روز پنجشنبه پس از ورود داوران و سخنرانی علی‌اکبر مرادی درباره‌ی چگونگی برگزاری جشنواره‌ی هشتم، داوری ساعت ۹ صبح با مقام‌نوازی نوجوانان آغاز شد و سالن خانه‌ی تنبور پر از تماشاگر بود. در فاصله‌ی اجرای شرکت‌کنندگان، در هر دو روز هنرمندانی از نقاط مختلف کشور و نوازندگان موسیقی کردی تکنوازی یا دونوازی کردند.

آیین اختتامیه

آیین اختتامیه روز جمعه ۳۰ شهریور ۱۴۰۳ از ساعت ۱۸ در حیاط و صحنه‌ی خانه‌ی تنبور آغاز شد و به گزارش دبیرخانه «تعداد کثیری شاید بیش از هزار نفر» از اهالی فرهنگ و هنر و علاقه‌مندان موسیقی کردی در آن حاضر بودند. نوازندگان، خوانندگان و شاعران کُردزبان برنامه اجرا کردند؛ از جمله:

• ساز و دهل: نامخاص صیادی و اردشیر طهماسبی

• شمشال، چپله و ورده بزم: نیما شفیعی و اسماعیل خسروی

• گروه دف دنیا شهیدی

• هوره: فریدون ملکی

• مور: علی احمدی

• شمشال: باسط مرادی

• شمشال، بلور و آواز کردی: ساینار مصطفایی و پوریا محمدی

• شعرخوانی: یداله عاطفی

• گروه موسیقی شاخوه‌شین با آواز فواد یاره

• شعر کردی: خدامراد مرادی و سعید عبادتیان

• دیوان‌نوازی گروه نیشتمان به سرپرستی شورش سعیدزاده

• تنبورنوازی و تجلیل از یداله القاصی

• گروه موسیقی کردی بوکان: عزیز کنگرلو، شورش محمودی و آروین دباغی

سپس جوایز برگزیدگان اهدا شد. جشنواره روز شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۳ با کارگاه اردشیر کامکار به کار خود پایان داد و دبیرخانه از دست‌اندرکاران و از اهالی روستای بانزلانی برای همراهی همیشگی‌شان سپاسگزاری کرد.

بنا بر گزارش نهایی دبیرخانه (۸ مهر ۱۴۰۳)، به همه‌ی شرکت‌کنندگان لوح تقدیر اهدا شد و به رتبه‌های اول تا سوم لوح تقدیر و یک عدد تنبور ساخت استادان «عبدالله و براخانی» و سید نوذر یادگاری تقدیم شد.

در گزارش دبیرخانه آمده است که جشنواره‌ی هشتم «با کمی و کاستی‌های مالی و بسیاری مسائل دیگر» برگزار شد. از برنامه‌های جانبی، افزون بر کارگاه‌های شورش محمودی و اردشیر کامکار، جلسه‌های کتاب‌خوانی دکتر حمید احمدی و دکتر مهرداد مرادی نام برده شده است. گزارش الزام همه‌ی شرکت‌کنندگان بخش تنبور به خواندن همراه با نواختن، درخواست اجرای هر سه نوع مقام (حقانی، مجلسی و مجازی) و الزام بداهه‌نوازان به ساختن قطعه بر پایه‌ی مقامات تنبور را از نکات مهم جشنواره می‌داند، و نبودن هیچ شرکت‌کننده‌ای در بخش آوازهای مناطق کردنشین را «زنگ خطری» برای آوازهای کردی و یکی از نگرانی‌های هیئت داوران می‌خواند.

منبع‌ها: کانال رسمی جشنواره‌ی کهن آواهای تنبور، فراخوان و اطلاعیه‌های دبیرخانه‌ی هشتمین جشنواره، اعلام نتایج اولیه و جدول برگزاری مرحله‌ی نهایی (۳۱ مرداد ۱۴۰۳)، گزارش نهایی جشنواره به قلم نفیسه السادات عبدالبقایی و فرزاد بازگیر (۸ مهر ۱۴۰۳) و پایگاه یادشده.