درویش علی‌میر درویشی

زنده‌یاد استاد درویش علی‌میر درویشی، فرزند حاجی، و نوه‌ی بگ امیر که ایشان پسر علی‌میر بوده‌اند (ایشان در زمان آسید براگه خدمتگزار جم چهل‌تن آسید براگه بوده‌اند). خان امیر، جد درویش علی‌میر، یکی از بزرگ‌ترین اساتید موسیقی کردی بوده‌اند که مقام «خان امیر» از ایشان به یادگار مانده است.

درویش علی‌میر در مهرماه ۱۳۰۳ خورشیدی در روستای بیاخه‌ون گوران در یک خانواده‌ی دیندار متولد شدند؛ در روایتی دیگر، ایشان در سال ۱۳۰۳ خورشیدی در روستای توتشامی دیده به جهان گشود. ایشان در همان زمان کودکی در دول دالان (توتشامی) به دلیل فطرت پاک و بی‌آلایش خویش مورد لطف و عنایت حضرت آسید رستم و آسید شمس‌الدین قرار می‌گیرند، که تأثیر این توجه و محفل روحانی بعدها بیشتر در وجودشان آشکار می‌شود، و در محضر مبارک این بزرگواران به شناخت و آشنایی کامل با مبانی دین یاری نائل گردید. ایشان بعدها محل سکونت خویش را در روستای بیداغوند گوران برگزید.

او از برجسته‌ترین چهره‌های تاریخ دین یاری، نمونه‌ی بارز ایثار و از خودگذشتگی، تجسم اخلاص و صبر، چشمه‌ی جود و سخاوت و دریای عمیق علوم و حقایق دین یاری به شمار می‌آید. زنده‌یاد درویش علی‌میر با تلاش و پشتکار فراوان و لطف و حمایت آسید شمس‌الدین در نواختن تنبور و کلام‌خوانی و نیز کتابت و تفسیر دفاتر حقیقت به جایگاه اعلایی می‌رسند. با گذشت زمان، تبحر و مهارت بی‌نظیر ایشان در زمینه‌ی حفظ کل دفاتر دین یاری و نوازندگی کل مقام‌های شاخص تنبوری برجسته و نمایان گردید.

استاد درویش علی‌میر و برادرش زنده‌یاد استاد جهانگیر علاوه بر علوم دینی و عرفان، از نوازندگان چیره‌دست در نواختن سازهای موسیقی محلی ساز و دهل (ساز و سرنا) بوده‌اند که تمام نغمات اصیل و اهورایی را به نحوی می‌نواختند که هر انسان را به وجد می‌آورد.

مردم آن منطقه (گوران) به خاطر پاکی و نجابتی که ایشان داشته‌اند، و به سبب دانایی و درایت خاصشان، او را درویش می‌خواندند. استاد درویش علی‌میر استاد سخن و یکی از باهوش‌ترین و حاضرجواب‌ترین اساتید منطقه‌ی گوران بودند. از دیگر اوصاف ایشان می‌توان به شجاع بودن، روحیه‌ی غیرقابل تسلیم ایشان در برابر مشقت راه، رک بودن و ارادت وصف‌نشدنی به سادات بزرگ حیدری اشاره کرد.

ایشان به خاطر برگزاری کلاس‌ها و جلسات دینی عذاب‌های روحی و سختی‌های فراوانی کشیدند؛ حتی به خاطر این کارشان در سال ۱۳۷۳ مدتی را در زندان دیزل‌آباد کرمانشاه به سر بردند. درویش سال‌های متمادی از زندگیش را به دور از زادگاه و مأوای خویش گذراند و سال‌های سال، با وجود مشقت و سختی بی‌شمار، در خفا و پنهانی به ترویج دین یاری پرداخت؛ ولیکن این سختی راه و فراری بودن ایشان از زادگاه خویش و رفتن به منطقه‌ی قلخانی هیچ‌گاه بر عزم راسخ و همت بلند ایشان کمترین تأثیری نگذاشت. بی‌مهری و فرصت‌طلبی تعدادی از افراد سودجو و منافع‌طلب نیز، که توان رویارویی با درویش را نداشتند و به اذیت و آزار ایشان و حسادت و دشمنی در خفا و بدگویی و غیبت کردن درویش اکتفا کرده بودند، درویش را سخت آزرده‌خاطر کرده بود؛ اما این مسائل هیچ‌گاه بر ایمان ذاتی و روح پاک درویش کمترین تأثیری نداشت.

ایشان با مددجویی از پیر خود تمام آن مشکلات را پشت سر گذاشتند و هیچ‌یک از اینها باعث نشد تا ایشان از فعالیت و خدمت به مردم یارسان از بابت نوازندگی تنبور و کلام‌خوانی دست بکشند. ایشان از جمله معدود افرادی بودند که همانند پرستویی مقصد خویش را در اوج می‌دیدند و هیچ‌گاه از ویرانی لانه‌ی خویش نمی‌هراسیدند و همچنان به راه خویش ادامه می‌دادند؛ چراکه این امر کاملاً بر درویش مشهود بود که آرمان‌خواهی انسان مستلزم صبر بر رنج‌هاست، و درویش برای رسیدن به این آرمان، که همانا احیای دین یاری و تداوم ارکان و آداب آن بود، تا آخرین سال‌های زندگی خویش از هیچ تلاشی وقفه نگذاشت.

درویش بیشترین عمر خود را در زمینه‌ی تلاش در آگاه‌سازی مردم به شناخت آیین دین یاری و ارکان و آداب این دین نمود و نقشی بسزا و خاص در شناخت آیین یاری به مردم یارسانی، بالاخص طوایف بزرگ گوران، قلخانی و سنجابی، ایفا کرد؛ و بسیاری از اساتید برجسته و نامدار طوایف نامبرده مهارت خویش را در زمینه‌ی تفاسیر دفتر، کلام‌خوانی و نواختن تنبور مرهون زحمات بی‌دریغ و دلسوزانه و شایان ذکر درویش علی‌میر درویشی می‌دانند و یاد و نام ایشان را جاودانه و همیشگی زنده خواهند داشت و به نسل‌های بعدی نیز ارتقا خواهند داد. ایشان صاحب جایگاه و پایگاه مردمی فراوانی در بین مردم بودند که الان نیز اثرات آن زحمات در بین مردم یارسان مشاهده می‌شود.

ایشان سال‌های باقیمانده‌ی عمر گهربار خویش را در توتشامی و در خدمت پیر حقیقت سپری کردند تا اینکه در دی‌ماه ۱۳۸۳ در اثر یک تصادف دلخراش روح پاکشان از جان عزیزشان پر کشید و در آن مکان مقدس، در کنار دیگر اساتید بزرگ یارسان، جای گرفتند.

منبع: کانال تلگرام «نوای تنبور»، ۳۱ فروردین ۱۳۹۶ (نوشته‌ی علیرضا عباسی گوراجوبی) و ۷ مهر ۱۳۹۷ (نوشته‌ی سید حکمت حسینی).